# Ticari Elektronik İleti ve İYS: Markalar İçin Uyum Rehberi

> Ticari elektronik ileti göndermek isteyen her gerçek ve tüzel kişi İleti Yönetim Sistemi'ne (İYS) kaydolmalıdır; İYS'de onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderilemez. Sistem dışında alınan onaylar üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilmeli, alıcının ret talebi üzerine gönderim üç iş günü içinde durdurulmalıdır. Tacir ve esnafa önceden onay alınmadan ileti gönderilebilir; ancak bu alıcıların adresleri de İYS'ye kaydedilmeli ve ret hakkı kullanılmışsa gönderim yapılmamalıdır.

Kaynak: https://dijitalreklammerkezi.com/blog/ticari-elektronik-ileti-iys-rehberi  
Yayımlayan: Dijital Reklam Merkezi (DRM Yayın Kurulu)  
Tarih: 2026-10-16

Ticari elektronik ileti; telefon, çağrı merkezi, otomatik arama makinesi, elektronik posta ve kısa mesaj gibi araçlarla elektronik ortamda ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletilerdir. Markaların kampanya duyuruları, indirim mesajları ve tanıtım e-postaları bu kapsamda yer alır; bu iletilerin gönderilmesi 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik'e tabidir.

Yönetmelikte 04.01.2020 tarihinde yapılan değişiklikle onay ve ret süreçleri ulusal bir veri tabanı olan İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinde toplanmıştır. İYS'ye ilişkin hükümler 16.01.2021 tarihinde yürürlüğe girmiş ve İYS'ye kaydedilmeyen onayların geçersiz sayılması kuralı uygulanmaya başlamıştır. Bu nedenle bir markanın ileti gönderebilmesi için alıcıdan izin alması yeterli değildir; iznin İYS'ye kaydedilmesi de gerekir.

Bu rehberde DRM Yayın Kurulu tarafından, markaların ticari elektronik ileti süreçlerini mevzuata uygun biçimde yürütebilmesi için İYS kaydı, onay, ret ve içerik kuralları, [Mevzuat Bilgi Sistemi](https://www.mevzuat.gov.tr)'nde yayımlanan güncel yönetmelik metni esas alınarak bir arada ele alınmaktadır.

## Ticari elektronik ileti nedir ve hangi iletiler kapsama girer?

Yönetmeliğin 5. maddesine göre onay gerektiren iletiler; hizmet sağlayıcının mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderdiği iletilerdir. Bu tanım gereği yalnızca kampanya mesajları değil, bayram veya doğum günü kutlaması gibi marka bilinirliğine yönelik iletiler de onaya tabidir.

Yönetmeliğin 6. maddesi ise önceden onay aranmayan durumları düzenler:

- Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmete ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik iletiler,
- Devam eden abonelik veya ortaklık ilişkisi ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi durumlara ilişkin bildirimler,
- Hizmet sağlayıcıya ilgili mevzuatla getirilmiş bilgi verme yükümlülüğü kapsamındaki iletiler,
- Tacir veya esnaf olan alıcılara gönderilen iletiler (ret hakkı kullanılmadıkça).

Bilgilendirme niteliğindeki bu iletilerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez ve tanıtım yapılamaz. Bir sipariş bilgilendirmesinin sonuna kampanya duyurusu eklenmesi, iletiyi onay gerektiren ticari iletiye dönüştürür. İYS'nin açıklamalarına göre bir iletinin ticari mi yoksa bilgilendirme amaçlı mı olduğunun ayrımını yapmak hizmet sağlayıcının sorumluluğundadır.

## İYS nedir ve markalar sisteme nasıl kaydolur?

İYS; ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına, ret hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan ulusal sistemdir. 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesi Ticaret Bakanlığı'na bu sistemi kurma veya kurdurma yetkisi vermiş; sistem, Bakanlığın görevlendirmesiyle Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından kurulan İleti Yönetim Sistemi A.Ş. tarafından işletilmektedir. Kanun'a göre sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir.

Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolmak zorundadır ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderilemez. [İYS](https://iys.org.tr)'nin yayımladığı bilgilere göre kayıt sürecinde şu hususlar öne çıkmaktadır:

- Başvuru, İYS internet sitesi üzerinden e-Devlet veya elektronik imza ile yapılır; tacirlerden MERSİS numarası ve ileti gönderilen markaların tescil belgeleri istenir.
- Mevzuatın zorunlu kıldığı işlevler, temel hizmetler kapsamında ücretsiz olarak kullanılabilir.
- İzinler; iletişim adresi, iletişim kanalı (arama, mesaj, e-posta), alıcı tipi (bireysel veya tacir) ve izin kaynağı bilgileriyle tek tek, toplu dosya yüklemesiyle veya teknik entegrasyon yoluyla sisteme eklenir.
- Birden fazla tescilli markası bulunan işletmeler, izin yönetimini markalar için ayrı ayrı yapabilir.
- İYS'nin aktardığı Bakanlık görüşüne göre Türkiye'de yerleşik olmayan ancak Türkiye'deki alıcılara ileti gönderen şirketlerin de sisteme kaydolması gerekmektedir.

Kısa mesaj ve sesli arama gönderimi için hizmet alınan aracı hizmet sağlayıcılar, İYS'ye kayıtlı olmayan hizmet sağlayıcıların iletilerini başlatmaz ve gönderimden önce alıcıların onay durumunu İYS üzerinden kontrol eder. Elektronik posta kanalında aracıların bu sorgulama yükümlülüğü bulunmamakla birlikte, hizmet sağlayıcı e-postayı da yalnızca İYS'de onayı bulunan alıcılara gönderebilir.

## Ticari elektronik ileti onayı nasıl alınmalıdır?

Onayın şekli ve içeriği yönetmeliğin 7. maddesinde ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Markaların izin toplama formlarını ve süreçlerini aşağıdaki kurallara göre kurgulaması gerekir:

1. Onay yazılı olarak, her türlü elektronik iletişim aracıyla veya İYS üzerinden alınabilir.
2. Onayda alıcının ileti almayı kabul ettiğine dair olumlu irade beyanı, adı ve soyadı ile elektronik iletişim adresi yer alır; fiziki ortamda alınan onayda imza aranır.
3. Onay metnindeki olumlu irade beyanı önceden seçilmiş olarak sunulamaz.
4. Onay, mal veya hizmetin temini için ön şart olarak ileri sürülemez.
5. Onay bir satış veya abonelik sözleşmesinin içinde alınıyorsa, sözleşmenin sonunda ve imzadan önce, "ticari elektronik ileti" kenar başlığı altında, reddetme imkânı tanınarak en az on iki punto ile yazılır.
6. Alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talep edilemez.
7. Elektronik ortamda ve İYS dışında alınan onaylarda, onayın alındığı bilgisi reddetme imkânı da tanınarak 24 saat içinde alıcıya iletilir.
8. İYS dışında alınan onaylar üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir; kaydedilmeyen onaylar geçersizdir.

Onay her hizmet sağlayıcı için ayrı alınır; bir işletme için alınan onay başka bir işletme adına kullanılamaz. Acentelik, özel yetkili işletme veya bayilik ilişkisinde ise taraflardan birine verilen onay, sözleşmeye konu mal, hizmet veya markayla sınırlı olarak diğer taraf için de verilmiş sayılır. İYS dışında alınan onayların ispat yükü hizmet sağlayıcıya aittir.

Ticari ileti onayı, 6698 sayılı Kanun kapsamındaki açık rızadan farklı bir mevzuata dayanır. İYS'nin açıklamalarına göre sistem, 6563 sayılı Kanun kapsamındaki ileti izinlerinin tutulduğu veri tabanıdır ve kişisel verilere ilişkin açık rızalar İYS'ye yüklenmez. Bu nedenle izin formlarında ileti onayı ile kişisel veri işlemeye ilişkin seçeneklerin ayrı tutulması önerilir; çerezlere ilişkin rıza kuralları [KVKK çerçevesinde çerez kullanımı](https://dijitalreklammerkezi.com/blog/kvkk-cerez-politikasi-dijital-reklam) yazısında ele alınmıştır.

## Ret hakkı nasıl kullanılır ve markalar hangi sürelere uymalıdır?

Alıcı, dilediği zaman hiçbir gerekçe göstermeksizin ticari elektronik ileti almayı reddedebilir. Ret bildirimi, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onayı geçersiz kılar. Hizmet sağlayıcı, gönderdiği her iletide ret imkânı sunmak zorundadır; ret, ileti hangi kanaldan gönderildiyse aynı kanal üzerinden kolay ve ücretsiz biçimde yapılabilmelidir. Bu amaçla müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası veya yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir URL adresi kullanılabilir. Alıcı ret hakkını ayrıca İYS internet sitesi, e-Devlet veya İYS mobil uygulaması üzerinden de kullanabilir.

Ret hakkının kullanılması, hizmet sağlayıcının mevzuat gereği göndermek zorunda olduğu bildirimlere engel oluşturmaz. Uyulması gereken temel süreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

| Yükümlülük | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Elektronik ortamda İYS dışında alınan onayın alıcıya bildirilmesi | 24 saat | Yönetmelik m.7/3 |
| İYS dışında alınan onayın İYS'ye kaydedilmesi | 3 iş günü | Yönetmelik m.7/11 |
| Ret talebinden sonra gönderimin durdurulması | 3 iş günü | Kanun m.8/3; Yönetmelik m.10 |
| Hizmet sağlayıcıya iletilen retlerin İYS'ye bildirilmesi | 3 iş günü | Yönetmelik m.9/6 |
| Onay kayıtlarının saklanması | Onayın geçerliliğinin sona ermesinden itibaren 3 yıl | Yönetmelik m.13/2 |
| Diğer ileti kayıtlarının saklanması | Kayıt tarihinden itibaren 3 yıl | Yönetmelik m.13/2 |
| Alıcının şikâyet başvurusu | İletinin gönderildiği tarihten itibaren 3 ay | Yönetmelik m.14/3 |
| İl müdürlüğünün bilgi ve belge talebine yanıt | Tebliğden itibaren 15 gün (bir defaya mahsus 15 gün uzatılabilir) | Yönetmelik m.15/3 |

Yönetmelik iş gününü, ulusal bayram ile genel ve hafta sonu tatil günleri dışındaki günler olarak tanımlar. İYS'nin aktardığı Bakanlık görüşüne göre alıcı ret hakkını İYS üzerinden kullandığında bu bilgi, entegrasyon durumuna göre anlık olarak veya en geç üç iş günü içinde hizmet sağlayıcıya iletilmelidir.

## Tacir ve esnafa gönderilen iletilerde onay gerekir mi?

6563 sayılı Kanun'un 6. maddesi ve yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari iletiler için önceden onay alınması zorunlu değildir. Ancak bu istisna sınırsız değildir: Tacir veya esnaf alıcı ret hakkını kullanırsa, onayı alınmadan kendisine ileti gönderilemez.

İstisnanın uygulanabilmesi için usule ilişkin bir koşul daha vardır. Yönetmeliğe göre ileti gönderilmeden önce tacir veya esnaf alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS'ye kaydedilmeli ve alıcının ret hakkını kullanıp kullanmadığı İYS üzerinden kontrol edilmelidir. İYS'de bir iletişim adresi hem bireysel hem tacir niteliğiyle kaydedilebilir; bu nedenle alıcı tipinin doğru belirlenmesi önem taşır. Şikâyet konusu işlemlerde ispat yükü hizmet sağlayıcıya ait olduğundan, kurumsal alıcı listelerinin hangi kaynaktan oluşturulduğunun kayıt altında tutulması önerilir.

## İleti içeriğinde ve kayıt saklamada nelere dikkat edilmelidir?

Yönetmeliğin 8. maddesi, iletinin içeriğine ilişkin asgari unsurları belirler. İletinin içeriği alıcıdan alınan onaya uygun olmalıdır. İletinin başlığında veya içeriğinde tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanına, esnaflar için ad soyad ile T.C. kimlik veya vergi kimlik numarasına yer verilir. Kısa mesaj gibi sınırlı alanlarda tacirler için MERSİS numarası yeterlidir; sesli aramalarda ise tacirler için ticaret unvanı, esnaflar için ad soyad belirtilir. Marka veya işletme adı bu bilgilere ek olarak kullanılabilir.

İletide hizmet sağlayıcının telefon, kısa mesaj numarası veya e-posta adresi gibi erişilebilir iletişim bilgilerinden en az biri bulunmalıdır. İletinin niteliği içeriğinden açıkça anlaşılmıyorsa "tanıtım", "kampanya" veya "bilgilendirme" gibi belirleyici bir ibare kullanılır; bu ibare kısa mesajda iletinin başında, e-postada konu bölümünde, sesli aramada görüşmenin başında yer alır. İndirim, hediye veya yarışma gibi promosyonlar iletide açıkça belirtilmeli, geçerlilik süresi ve katılım şartları bu amaçla özgülenmiş bir URL adresi veya müşteri hizmetleri numarası gibi kolay ulaşılabilir yöntemlerle sunulmalıdır.

Aracı hizmet sağlayıcılar, başkaları adına mal ve hizmet tanıtımı amacıyla ileti göndermek için onay alamaz; onayın markanın kendisi tarafından alınması gerekir. Yükümlülüklere aykırılık, 6563 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca idari para cezasına konu olabilir; ceza tutarları her yıl güncellenmektedir. Alıcılar şikâyetlerini e-Devlet üzerinden, İYS veya Bakanlığın şikâyet sistemi aracılığıyla iletebilir.

Ticari ileti uyumu, markanın genel reklam şeffaflığı politikasının bir parçası olarak ele alınmalıdır. Bu çerçevede DRM'nin [Dijital Reklam Etik ve Şeffaflık İlkeleri](https://dijitalreklammerkezi.com/yayinlar/dijital-reklam-etik-ve-seffaflik-ilkeleri) yayınına, sosyal medya ve mesajlaşma kanallarıyla yürütülen satışlara ilişkin yükümlülükler için [sosyal medya üzerinden satışta yasal yükümlülükler](https://dijitalreklammerkezi.com/blog/sosyal-medya-uzerinden-satista-yasal-yukumlulukler) yazısına başvurulabilir. Terimlerin tanımları [DRM Sözlüğü](https://dijitalreklammerkezi.com/sozluk)'nde yer almaktadır.

## Sıkça Sorulan Sorular

### İYS'ye kaydolmadan ticari elektronik ileti gönderilebilir mi?

Hayır. Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin İYS'ye kaydolması zorunludur ve İYS'de onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderilemez.

### Bayram ve kutlama mesajları için onay gerekir mi?

Evet. Kutlama ve temenni gibi içeriklerle işletmenin tanınırlığını artırmaya yönelik iletiler de ticari elektronik ileti kapsamındadır ve önceden onay gerektirir.

### Sipariş ve kargo bilgilendirme mesajları için onay gerekir mi?

Satın alma, teslimat, tahsilat ve benzeri durumlara ilişkin bildirimler için önceden onay aranmaz. Ancak bu iletilerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez ve tanıtım yapılamaz.

### Tacir alıcılara gönderilecek iletiler için İYS kaydı gerekli midir?

Evet. Tacir ve esnaftan önceden onay alınması gerekmese de ileti gönderilmeden önce bu alıcıların adresleri İYS'ye kaydedilmeli ve ret hakkını kullanıp kullanmadıkları kontrol edilmelidir.

### Mobil uygulama anlık bildirimleri İYS kapsamında mıdır?

İYS'nin sıkça sorulan sorular bölümünde, yalnızca mobil uygulama üzerinden anlık bildirim gönderilen alıcıların mevcut uygulama kapsamında İYS'ye bildirilmesinin gerekmediği belirtilmektedir. Uygulamanın değişebileceği dikkate alınarak güncel açıklamaların izlenmesi önerilir.

### KVKK kapsamında alınan açık rıza ticari ileti onayı yerine geçer mi?

İki onay farklı mevzuata dayanır. Ticari ileti onayının yönetmeliğin 7. maddesindeki unsurları taşıması ve İYS'ye kaydedilmesi gerekir; kişisel verilere ilişkin açık rızalar ise İYS'ye yüklenmez.

## Kaynaklar

- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun — Resmî Gazete 05.11.2014, Sayı 29166
- Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete 15.07.2015, Sayı 29417
- Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte değişiklik — Resmî Gazete 04.01.2020, Sayı 30998 ve 28.08.2020, Sayı 31227
- İleti Yönetim Sistemi A.Ş., İYS sıkça sorulan sorular ve mevzuat sayfaları — https://iys.org.tr
- Mevzuat Bilgi Sistemi — https://www.mevzuat.gov.tr