Mesafeli Satış Sözleşmesi Nedir? Kapsam, Unsurlar ve 2026 Güncellemeleri

Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı ile tüketicinin aynı anda fiziksel olarak bir arada bulunmadığı; internet sitesi, mobil uygulama, telefon veya benzeri uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan satış sözleşmesidir. Türkiye'de e-ticaretin hukuki zeminini oluşturan mesafeli satış sözleşmesi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ile düzenlenmektedir.

Sözleşme; satıcının kimliğinden ödeme ve teslimat koşullarına, cayma hakkından uyuşmazlık çözüm yollarına kadar mevzuatın belirlediği asgari bilgileri içermek zorundadır. Bu bilgilerin önemli bir kısmı, sözleşme kurulmadan önce tüketiciye ön bilgilendirme formu aracılığıyla da sunulur ve iki belge birlikte değerlendirilir.

1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren yönetmelik değişiklikleri ile 2026 yılı içinde verilen bir yargı kararı, yayımdaki sözleşme metinlerinin önemli bir bölümünde güncelleme yapılmasını gerekli kılmıştır. DRM tarafından hazırlanan bu yazı, mesafeli satış sözleşmesinin tanımını, kapsamını, zorunlu unsurlarını ve 2026 güncellemelerini yürürlükteki mevzuat metinleri esas alınarak açıklamaktadır.

Mesafeli satış sözleşmesi nedir ve hangi hukuki dayanağa sahiptir?

6502 sayılı Kanunun 48. maddesi mesafeli sözleşmeyi; satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, sözleşmenin kurulduğu an da dâhil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarının kullanılmasıyla kurulan sözleşme olarak tanımlar. Uygulamada mal satışlarında bu sözleşme "mesafeli satış sözleşmesi" adıyla anılır.

Tanım üç unsur üzerine kuruludur:

• Eş zamanlı fiziksel varlığın bulunmaması: Taraflar, sözleşmenin kurulması sürecinde aynı mekânda bir araya gelmez.
• Uzaktan pazarlama sistemi: Satıcı, siparişlerin uzaktan alınmasına yönelik düzenli bir yapı kurmuştur; internet sitesi, mobil uygulama veya sipariş hattı bu yapının tipik örnekleridir.
• Uzaktan iletişim araçlarının kullanılması: Yönetmelik bu araçları mektup, katalog, telefon, faks, radyo, televizyon, elektronik posta, kısa mesaj ve internet gibi, karşı karşıya gelinmeksizin sözleşme kurulmasına imkân veren her türlü araç veya ortam olarak sayar.

Sözleşmenin tarafları da mevzuatta tanımlanmıştır. Satıcı veya sağlayıcı, ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal ya da hizmet sunan gerçek veya tüzel kişidir. Tüketici ise ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Bu nedenle mesafeli satış sözleşmesi, esas olarak işletmeden tüketiciye yapılan satışların sözleşmesidir.

Mesafeli satış sözleşmesi hangi satışları kapsar?

Mesafeli satış sözleşmesi; fiziksel ürün satışlarını, dijital içerik satışlarını ve hizmet sunumlarını kapsar. Yönetmelik, dijital içeriği bilgisayar programı, uygulama, oyun, müzik, video ve metin gibi dijital şekilde sunulan her türlü veri olarak tanımlar. Satışın işletmenin kendi internet sitesinden, mobil uygulamasından, bir pazaryerinden veya telefonla alınan siparişlerle yapılması kapsam bakımından fark yaratmaz; belirleyici olan, sözleşmenin uzaktan iletişim araçlarıyla kurulmasıdır.

Bununla birlikte Yönetmeliğin 2. maddesi bazı sözleşmeleri kapsam dışında bırakmıştır. Başlıcaları şunlardır:

• Finansal hizmetler ile otomatik makineler aracılığıyla yapılan satışlar
• Bahis, çekiliş, piyango ve benzeri şans oyunlarına ilişkin hizmetler
• Taşınmaz mallara ilişkin hakların oluşumu, devri veya kazanımı ile konut kiralama
• Paket turlar ile devre mülk ve devre tatil sözleşmeleri
• Yiyecek ve içecek gibi günlük tüketim maddelerinin, satıcının düzenli teslimatları çerçevesinde meskene veya işyerine götürülmesi
• Malların montaj, bakım ve onarımı ile bakımevi ve benzeri sosyal destek hizmetleri

Yolcu taşıma hizmetleri de kapsam dışındadır; ancak bu hizmetlerde temel nitelikler, satıcı kimliği ve toplam fiyata ilişkin bilgi verme yükümlülüğü ile ilave ödemelere ilişkin kurallar saklı tutulmuştur. Kapsam dışında kalmak, ilgili sözleşmenin başka mevzuattan doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Hangi işletmelerin bu belgeyi kullanmak zorunda olduğu, pazaryeri satışları ve yaptırımlar e-ticaret sitelerinde mesafeli satış sözleşmesi zorunluluğu başlıklı yazıda ayrıca ele alınmıştır.

Sözleşme ne zaman kurulur ve ön bilgilendirmeyle ilişkisi nedir?

Mesafeli satış sözleşmesi, tüketicinin ön bilgileri edindiğini teyit etmesinin ardından siparişi onaylamasıyla kurulur. Yönetmeliğin 7. maddesi, satıcının tüketicinin ön bilgileri edindiğini kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun biçimde teyit etmesini sağlamasını zorunlu tutar; bu teyit sağlanamazsa sözleşme kurulmamış sayılır. 8. madde ise siparişin onaylanmasından hemen önce tüketicinin, verdiği siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği konusunda açıkça bilgilendirilmesini ister; aksi hâlde tüketici siparişiyle bağlı değildir.

Ön bilgilendirmede yer alan bilgiler, Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mesafeli sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır ve taraflar aksini açıkça kararlaştırmadıkça değiştirilemez. Bu nedenle sözleşme metni ile ön bilgilendirme formu birbiriyle çelişmemeli; aynı satıcı bilgilerini, aynı fiyatı ve aynı cayma koşullarını içermelidir. Ön bilgilendirmenin zamanlaması ve gösterim biçimi, ön bilgilendirme formu nedir başlıklı yazıda ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Mesafeli satış sözleşmesinin zorunlu unsurları nelerdir?

Mesafeli satış sözleşmesinin asgari içeriği, büyük ölçüde Yönetmeliğin 5. maddesinde sayılan ön bilgilendirme kalemlerinden oluşur. Aşağıdaki tablo, bir sözleşmede bulunması gereken temel bölümleri ve bu bölümlerin dayanaklarını özetlemektedir.

İçerik kadar biçim de önemlidir. 6502 sayılı Kanunun 4. maddesi, yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen sözleşmelerin en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dille, açık, sade ve okunabilir biçimde hazırlanmasını ve bir nüshasının kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye verilmesini öngörür. Aynı maddeye göre sözleşmede bulunması gereken şartlardan birinin eksik olması sözleşmenin geçerliliğini etkilemez; ancak bu durum, eksikliğin satıcı açısından doğuracağı idari yaptırım riskini ortadan kaldırmaz.

2026 yılında mesafeli satış sözleşmesinde neler değişti?

24.05.2025 tarihli ve 32909 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliği 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girmiştir. Aynı tarihte, 2022 yılında yapılan değişikliklerden uygulanması ertelenmiş olan hükümler de uygulanmaya başlamıştır. Yönetmeliğin değişikliklerle birlikte güncel metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden erişilebilir. Değişikliklerin sözleşme metnine yansıması gereken başlıca sonuçları aşağıda özetlenmiştir.

Uyuşmazlık maddesinde arabuluculuk bilgisi

Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi yeniden düzenlenmiştir. Sözleşme ve ön bilgilendirmede, tüketicinin başvurularını tüketici hakem heyetine veya Kanunun 73/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması şartıyla tüketici mahkemesine yapabileceği belirtilmelidir. Yalnızca hakem heyeti ve mahkeme yolunu sayan eski uyuşmazlık maddeleri güncel değildir.

İade taşıyıcısı ve iade masrafı

Fiziksel ürün satışlarında satıcının iade için öngördüğü taşıyıcı ön bilgilendirmede belirtilmelidir. Bu taşıyıcıyla yapılan iadelerde tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz; satıcı hiçbir taşıyıcı belirtmemişse tüketiciden iade bedeli talep edilemez. Belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa satıcı, malın tüketiciden ek masraf talep edilmeksizin alınmasını sağlamakla yükümlüdür. BelgeBİS'in 2026 e-ticaret mevzuatı rehberinde aktarıldığı üzere bu ilke 2015'ten beri uygulanmaktadır; 2022'de eklenen ve iade masrafının tüketiciye yüklenmesine imkân verecek hüküm ise 1 Ocak 2026'da hiç uygulanmadan yürürlükten kaldırılmıştır.

Geri ödeme ve geri gönderme süreleri

Yönetmeliğin güncel 12. maddesine göre satıcı, cayma hakkına konu malın iade için ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları dâhil tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür; mal başka bir taşıyıcıyla gönderilmişse süre, malın satıcıya ulaştığı tarihten başlar. Güncel 13. madde ise tüketicinin malı cayma bildiriminden itibaren on dört gün içinde geri göndermesini öngörür. Eski metinlerde bu sürelerin farklı yazılmış olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Cayma istisnalarındaki değişiklikler

Telefon, tablet ve bilgisayar gibi ürünlere ilişkin cayma kısıtlaması kaldırılmış, bu ürünler cayma hakkı kapsamına girmiştir. Ayrıca Danıştay Onuncu Dairesinin 06.05.2026 tarihli kararıyla; tescili zorunlu taşınırlar ile kayıt veya tescil zorunluluğu bulunan insansız hava araçlarına, canlı müzayede yoluyla kurulan sözleşmelere ve kurulumu ya da montajı yapılan mallara ilişkin istisna bentleri iptal edilmiştir. Cayma hakkının kapsamı ve güncel istisnaları, mesafeli satışta cayma hakkı yazısında ayrıca incelenmektedir.

Eksik veya güncel olmayan bir sözleşmenin sonuçları nelerdir?

Eksik veya güncelliğini yitirmiş bir mesafeli satış sözleşmesi, satıcı açısından hem özel hukuk hem de idari yaptırım sonuçları doğurur. Ön bilgilendirmenin teyidi sağlanamamışsa sözleşme kurulmamış sayılır. Cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirme yapılmamışsa tüketici on dört günlük süreyle bağlı olmaz; bu süre, cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıla kadar uzayabilir. Ek masraflar önceden bildirilmemişse tüketici bunları karşılamakla yükümlü değildir. İspat yükü ise her aşamada satıcıdadır.

İdari yaptırım bakımından 6502 sayılı Kanunun 77. maddesi, 48. maddedeki yükümlülüklere aykırılığın tespit edildiği her bir işlem veya sözleşme için ayrı idari para cezası öngörür; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. BelgeBİS'in aynı rehberine göre bu tutar 2026 yılı için işlem başına 3.973 TL'dir. Cezanın sözleşme başına uygulanması, sipariş hacmi yüksek işletmelerde toplam riskin hızla büyümesi anlamına gelir.

Sözleşmenin güncel ve satış modeline uygun hazırlanması için iki yol öne çıkar: metnin bir hukuk profesyoneli tarafından işletmeye özgü olarak hazırlanması veya mevzuata göre yapılandırılmış bir belge hazırlama aracının kullanılması. DRM akreditasyonuna sahip BelgeBİS uygulaması, işletme, site ve satış modeli bilgilerinden mesafeli satış sözleşmesi ile ön bilgilendirme formunu birlikte üretir ve mevzuat değiştiğinde kullanıcıyı panel üzerinden bilgilendirir. Satış modeline göre mesafeli satış sözleşmesi hazırlayan bu araca ilişkin değerlendirme BelgeBİS platform sayfasında yer almaktadır. BelgeBİS bir hukuk bürosu değildir ve hukuki danışmanlık sunmaz; özel veya tartışmalı durumlarda avukat görüşü alınmalıdır. Sözleşmenin sipariş akışına nasıl yerleştirileceği ise mesafeli satış sözleşmesi nasıl oluşturulur yazısında adım adım anlatılmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat bilgileri yayım tarihinde yürürlükte olan düzenlemelere göredir; somut durumlar için bir hukuk danışmanına başvurulması önerilir. Hata veya güncelleme bildirimleri için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.